Loading...

DE GEDACHTE ACHTER ZIJ

/DE GEDACHTE ACHTER ZIJ
DE GEDACHTE ACHTER ZIJ2019-01-26T19:14:10+00:00

Project Description

DE GEDACHTEN ACHTER ZIJ

De eerste gastarbeiders kwamen in de jaren vijftig uit Spanje, Italië en Griekenland, op uitnodiging van Nederland waar een tekort aan arbeiders was. De meeste van hen keerden na verloop van tijd terug naar huis.

In de jaren zestig en zeventig volgde een nieuwe groep gastarbeiders, uit Marokko en Turkije. De mannen lieten hun familie en hun gezin achter en kwamen naar Nederland met het idee hard te werken, flink te sparen en terug te gaan met genoeg geld om daar hun leven verder te leiden.

De gastarbeiders waren meer dan welkom: de eerste twaalf Turken die in Tilburg kwamen werken, werden in 1963 zelfs met een harmonie van het station gehaald. Veel bedrijven wierven actief nieuwe werknemers in de landen rond de Middellandse Zee en deed er alles aan om de werknemers de behouden. Thomassen & Drijver uit Oss hielp bijvoorbeeld de hoofdzakelijk Turkse gastarbeiders te integreren, bood ze een taalcursus aan en liet hun gezinnen naar Nederland overkomen.

Werk was er genoeg, maar de gastarbeiders hadden ook een dak boven hun hoofd nodig. Het was aan de werkgever om dit te regelen. In de beginjaren verbleven de tijdelijke werknemers vaak bij collega’s als kostgangers. Al snel ontstonden overal pensions waar de gastarbeiders konden verblijven. Hoe goedkoper, hoe beter, want dan bleef er meer over om naar huis te sturen. En dus schortte er nogal eens wat aan de ‘Turkenpensions’, zoals ze in de volksmond genoemd werden. In sommige gevallen was een pension niet meer dan een fabriekshal met twintig oude, vieze bedden en een kachel. Soms werd een bed aan twee mannen verhuurd, slapen ging in zo’n geval in ploegdiensten, net als het werk. De een stapte dan in bed als de ander aan het werk ging.

In het begin van de jaren zeventig werd duidelijk dat de problemen met de huisvesting aangepakt moesten worden. Te meer omdat inmiddels ook steeds vaker vrouw en kinderen naar Nederland kwamen om zich te vestigen. Voor steeds meer arbeiders was ‘tijdelijk’ veranderd in een permanent verblijf.

Dat was niet altijd makkelijk. De vrouwen waren niet gewend aan de Nederlandse gewoonten, spraken de taal niet en kampten vaak met gezondheidsproblemen. ‘Onder de vrouwen was veel eenzaamheid, er was weinig contact met buiten’, zegt een hulpverleenster in het boek Werken! Werken! Werken!. ‘Dat uitte zich in gezondheidsklachten bij veel vrouwen, onder meer door de omstandigheden waarin ze noodgedwongen leefden’.

Problemen voor de Turkse en Marokkaanse gezinnen die zich permanent in Nederland hadden gevestigd, bleven er in de jaren zeventig. Gastarbeiders waren van harte welkom geweest toen er een tekort aan werknemers was.

Dit veranderde halverwege de jaren zeventig, toen het slechter ging met de economie en de werkloosheid toenam.

Project Details